Każdy szanujący się investor rozumie, że inwestycje to nie tylko akcje i obligacje, gdyż do wyboru ma pięć rodzajów klas inwestycyjnych i sprawnie żagluje po falach na ile rynek pozwala. Historia pokazuje, iż rynki finansowe charakteryzują się cyklicznością jako że jest to zjawisko żyjące nie tylko w przyrodzie, tak więc i strategia dobru koszyka powinna być oparta o różnorodność papieru jak i rzeczy materialnych. Strategia adaptacji portfela inwestycyjnego to zasadnicza sprawa, gdyż jak inwestorowi zimno to zakłada dodatkowe ciuchy, a jak już gorąco to należałoby się szybko rozebrać.
Nasz inwestor ma do dyspozycji następujące cegiełki inwestycyjne:
- Akcje (stock)
- Obligacje (bonds)
- Waluty/Pieniądze (FX)
- Surowce (commodities)
- Nieruchomości (real estate)
* Złoto to aktywo-hybryda bo jest taktowane zarówno jako pieniądz jak i surowiec.
Powyższe kategorie inwestycyjne należy jednak podzielić na coś co jest fizyczne, czyli aktywa realne (real assets) lub papierowe (financial assets), czyli papier z przyrzeczeniem że ktoś coś obiecał, że coś masz lub będziesz mógł mieć.
Opiszmy na szybko czy obie klasy aktyw się charakteryzują.
I) Real Assets
Real assets to aktywa fizyczne, które determinują zdolność produkcyjną gospodarki, czyli wykorzystywane są do produkcji towarów i usług. Są to rzeczy fizyczne, takie jak ziemia, budynki, metale, ropa, inne surowce których wartość wewnętrzna określona jest poprzez czynniki takie jak lokalizacja, funkcjonalność i koszty nabycia. Do kategorii aktyw fizycznych zaliczane są też metale szlachetne i kamienie, jak również collectibles czyli obrazy, antyki, klasyczne samochody itp. Są to de facto aktywa do których masz pełne prawo fizyczne i zarazem nie są czyimś zobowiązaniem
II) Investments in Financial Assets
Financial Assets znane są jako Securities. Są to w istocie papiery wartościowe stanowiące roszczenia prawne dotyczące przyszłych strumieni finansowych wynikających z posiadania tych papierów. Tak więc możemy nazywać je kawałkami papieru i nie przyczyniają się one bezpośrednio do zdolności produkcyjnych gospodarki. Są one jednak środkami za pomocą których mamy zdolność roszczeń wobec aktywów i dochodów generowanych przez aktywa rzeczowe np. przedsiębiorstwa.
Aktywa finansowe i realne mają wiele podobieństw, ale ich wycena opierają się na ich potencjale generowania przepływów pieniężnych. Większość aktywów finansowych posiada większą płynność (liquidity) niż aktywa rzeczywiste, ponieważ łatwiej i szybciej je przekształcić w gotówkę (np akcje vs mieszkanie).
Jak oceniać?
Mając zrozumienie podziału aktyw na papier i nie-papier przyjrzyjmy się co mówi historia o wycenie poszczególnych grup. Jednym ze wskaźników oceny jest stosunek pokazujący relacje real assets do financial assets. Poniżej dane historyczne dla naszego wskaźnika. Obecnie dochodzimy do historycznego dna.
W przyrodzie występuje zjawisko powrotu do średniej (reverse-to-mean) to możemy oczekiwać, że aktywa fizyczne zaczną drożeć i podobnie jak papier staną się kiedyś banką spekulacyjną.
Im tańsze będą real assets tym nastąpi większe wybicie i możemy oczekiwać większych wycen dla aktyw fizycznych. W mojej ocenie aktywa finansowe są już bardzo drogie, ale nie znaczy to że nie mogą być jeszcze droższe, jako że instytucje finansowe posiadające lwią cześć kapitału (ubezpieczalnie, fundusze emerytalne) inwestują dla dywidendy, a nie wszystkie aktywa realne takową generują. Dlatego też zmiana trendu nastąpi jak zaufanie do papieru zacznie maleć.
W przeciągu ostatnich 2 dekad struktura real assets (historycznie = commodities + real estate + collectibles) delikatnie się zmieniła, jako że nieruchomości (real estate) nie powinny mieć już raczej dużej wagi w tej grupie, gdyż od roku 2000 są w większości kupowane na kredyty, a te są w dalszej kolejności konwertowane na obligacje i podobne instrumenty (MBS, CDO) poprzez proces znany jako securitization. Dlatego też nieruchomości są teraz bardziej traktowane jako aktywa papierowe i ich wycena jest zależna od ceny pieniądza (stopa %). Wynika z tego, iż to metale szlachetne powinny być jednym z najlepszych aktyw do przechowania wartości podczas nadchodzących czasów bankructw na świecie.
Należy być jednak uważnym, gdyż historia pokazuje że Złoto uważane jako NR1 do przechowywania wartości może zostać ponownie zakazane dla plebsu, a jedynie centralni bankierzy będą go używać do rozliczeń międzynarodowych ( jak np. podczas standardu złota widzianego ostatnio przed wojnami I i II). Dlatego srebro może przejąć role złota dla plebsu.
Poniżej jeden z bardziej ciekawych wskaźników pokazujących jak niedowartościowane są metale szlachetne.
Bardzo ciekawym wykresem jest historyczna wycena ile Srebra się płaciło za Złoto.
W obecnych czasach wykres ten nie jest już chyba zbyt prawdziwy, jako że prawie całe wydobyte AU jest składowane gdzieś na powierzchni, podczas gdy lwia część AG jest na bieżąco zużywana w przemyśle i jego naziemne zapasy są znikome. Co to może oznaczać?
Dlatego zakładając, iż srebro będzie metalem tłumu, wskaźnik AG/AU ma szanse zejść do parity. Czy tak się stanie? Czas pokaże, ale biorąc obecną ilość waluty w egzystencji i skale dodruku raczej pewne jest że obecne wyceny real assets są już raczej na ostatnim etapie spadku. Prawdziwi contrarianie i smart-money już od kilku lat gromadzą zapasy.
Przykładowo: JPMorgan’s Imaginary ‘Silver Hoard’ Is Explained - Jeff Nielson
