Wstęp
W dzisiejszym odcinku będę kontynuował temat właściwego doboru technik inwestycyjnych do rynku i interwału.
Techniki Inwestycyjne
Przypomnę, że poprzedni odcinek zakończyłem pokazaniem przykładów zastosowania techniki przecięcia średnich ruchomych 10-cio i 30-to okresowej jako sygnału K i S, w odniesieniu do kontraktu terminowego na indeks WIG 20 w interwale godzinowym i dniowym.
Jak pamiętamy ta sama technika, w odniesieniu do tego samego instrumentu, raz dawała zyski (w interwale godzinowym) a raz straty (w interwale dniowym). Dziś zaprezentuję inne techniki inwestowania.
1 - Technika oparta na wskaźniku relatywnej siły rynku RSI.
Większość programów do analizy technicznej ma wbudowany ten wskaźnik i jest dość powszechnie używana przez traderów w celu oceny „wykupienia” bądź „wyprzedania” rynku. Kiedy RSI jest wysokie (zwykle powyżej 70) mówimy o „wykupieniu” rynku, kiedy jest niskie (zwykle poniżej 30) mówimy o „wyprzedaniu” rynku.
Sens tego wskaźnika polega na przewidywaniu zwrotów na rynku. Czyli jeśli aktywo jest przez jakiś czas wykupywane to jego cena rośnie. Wskaźnik RSI też rośnie i osiąga poziom powyżej 70. Kiedy tempo wykupywania spada, zaczyna tez spadać RSI. Kiedy spada poniżej wartości 70 generuje się sygnał sprzedaży.
Podobna, choć odwrócona logika obowiązuje w przypadku spadku ceny aktywa. Po jakimś czasie spadków, RSI spada poniżej 30 i kiedy spadki zwalniają swoją dynamikę i nawet pojawiają się pewne odreagowania to RSI zaczyna rosnąć. Jeśli wzrośnie powyżej 30 oznacza to sygnał kupna.
A zatem spójrzmy jakie sygnały wygenerowało RSI na przykładowych aktywach interwałach:
Widzimy na wykresie, że cena osiągnęła lokalne maximum 24.11.17 na poziomie ponad 62 zł. Dalej nastąpił powolny spadek. RSI spadło z poziomu blisko 60 do poniżej 30, a następnie dwukrotnie wzrosło powyżej 30 generując 2 sygnały kupna po około 61 i 61,5 zł. Następnie cena utrzymywała się w okolicach tych poziomów i zaczęła dalej spadać. 29.11.17 spadki zostały zahamowane, a na wykresie RSI pojawiły się 2 kolejne sygnały kupna po cenie około 59,5 zł. Cena LOTOSu w kolejnych 2 dniach poszła dalej w dół do poziomu 54 zł.
W omawianym przykładzie stosowanie wskaźnika RSI doprowadziło do strat.
Po spadkach ceny akcji LOTOS ( patrząc od lewej strony wykresu), z okresu 3-4 kwartału 2015, cena spadła z poziomu ok. 33 zł w sierpniu 2015 do ok. 27 zł w grudniu 2015. I wtedy po silnym spadku, RSI spadł poniżej 30 i szybko się podniósł, co wygenerowało pierwszy sygnał kupna. Następnie cena dalej spadała, osiągając ok. 24 zł w lutym 2016. Po czym zaczęła rosnąć i znów RSI podniósł się z poziomu <30 generując drugi sygnał kupna na wykresie.
Od tego czasu nastąpił zwrot ceny na wykresie i cena zaczęła rosnąć, osiągając poziom ok. 30 zł a następnie 32 zł w czerwcu 2016. W obu przypadkach wygenerowały się sygnały sprzedaży.
Patrząc co dalej działo się z ceną – widzimy, że z pewnymi korektami nieustannie rosła, osiągając w październiku 2017 poziom 66 zł, a w międzyczasie wskaźnik RSI aż 16x generował sygnał sprzedaży sugerując mocne wykupienie akcji LOTOS. Czyli w tym przypadku po 2 sytuacjach w których stosowanie się do wskazań RSI dało zysk, nastąpił okres długiego wzrostu ceny, gdzie RSI pokazywał – sprzedaj, co w efekcie doprowadziłoby do poważnych strat.
Patrząc od lewej strony wykresu cena kakao spadła do poziomu ok. 2040 i nagle urosła co wygenerowało na wskaźniku RSI sygnał kupna ok. 17.10.17. Dalej wzrosty potrwały kilka dni, cena urosła do ok. 2150, RSI urósł >70, po czym spadł – generując sygnał sprzedaży w okolicy 21.10.17.
Kolejne 2 sygnały kupna RSI wygenerował 04.11.17 przy cenie na poziomie ok. 2050. Dalej nastąpił wzrost ceny, RSI urosło >70 po czym spadło generując sygnał sprzedaży ok. 09.11.17 przy cenie powyżej 2200, a na drugi dzień kolejny sygnał sprzedaży, również powyżej ceny 2200.
W kolejnych dniach cena kakao spadała, a w międzyczasie pojawiały się kolejne (łącznie aż 7) sygnały kupna.
W tym przypadku również po kilku prawidłowych wskazaniach RSI, pojawił się szereg mylnych sygnałów kupna, które doprowadziłyby do znacznych strat.
Patrząc od lewej, najpierw pojawiły się 3 dobre sygnały kupna w okolicy stycznia 2016, po cenie około 2800, następnie widzimy 2 sygnały sprzedaży w okolicy maja 2016, po cenie ok. 3200 – czyli te transakcje dałyby zarobić. Dalej następuje długi spadek ceny, a kolejnych 6 sygnałów kupna występuje po dość wysokich cenach, począwszy od zakupu po ok. 2800, kolejne w granicach 2300. Wykorzystanie w praktyce tych sygnałów prowadziłoby do strat.
Podsumowując jakość wskaźnika RSI jako generatora sygnałów kupna/sprzedaży na podanych przykładach można stwierdzić, że jest dość mało dokładny i w większości przypadków prowadzi do strat, niezależnie od aktywa czy też interwału. Oczywiście da się pewnie znaleźć jakieś aktywo i jakiś interwał czasowy, w którym wskazania RSI dawały dobre wyniki, ale dla mnie to za mało, żeby uznać ten wskaźnik za wartościowy.
Za główną wadę tego wskaźnika uważam tendencje do wychodzenia z silnych i długich trendów, kiedy to RSI mylnie wskazuje „wykupienie” bądź „wyprzedanie” rynku. W silnych trendach, na których powinno się przecież zarabiać duże pieniądze, używanie tego wskaźnika prowadzi do zbyt szybkiego zamykania zarabiających pozycji i przyjmowanie pozycji przeciw-trendowych, co nieuchronnie prowadzi do strat.
Oczywiście można jeszcze próbować kombinować ustawieniami wskaźnika, który ma założony okres (standardowo jest to 14 świec). Wydłużając ten okres odczulamy wskaźnik, a zmniejszając uzyskujemy więcej sygnałów, ale nie powinno to generalnie zmienić jego oceny jako mało przydatnego do tradingu.
Kolejną wadą jest to, że jego stosowanie nie daje sygnałów K i S naprzemiennie, co może prowadzić do piramidowania pozycji „pod prąd”.
2 - Technika oparta na wskaźniku %R Williamsa
Na załączonym wykresie widzimy, że pierwsze 3 wskazania (1xS i 2xK) są bardzo celne, natomiast dalej podczas silnego trendu wzrostowego na FW20Z1720, który wyniósł cenę od 2440 dnia 17.11.17 do 2520 24.11.17 pojawiło się aż 9 sygnałów sprzedaży.
Za sensowne można uznać co najwyżej 2 ostatnie z dnia 24.11.17. Na końcu wykresu widzimy przejście instrumentu do spadków i znów zbyt wczesne wskazania zakupu w okolicy 30.11.17 na poziomie 2440, gdy dalej cena dalej spadała.
Na tym wykresie widzimy ten sam wskaźnik nałożony na ten sam instrument, jedynie zmienia się interwał na 1D. W tym przypadku można zauważyć, że praktycznie wszystkie sygnały były celne i dawały szanse na sensowne zyski.
Przypomnę, że Williams opracował swój oscylator %R właśnie do zmian dziennych, więc jak widać, przynajmniej na tym interwale daje niezłe rezultaty.
Nie podaję tutaj konkretnych wzorów na wyliczenie zarówno RSI jaki %R Williamsa, bo można je łatwo znaleźć w internecie. Oba wskaźniki używają określonego okresu, poziomu odcięć i oba określają „wyprzedanie” i ”wykupienie” rynku.
Jak widać po przykładach, jeśli już ktoś koniecznie chce używać ich do tradingu to %R Williamsa daje lepsze efekty niż RSI. Trzeba też pamiętać, że oba te wskaźniki bardziej nadają się do rynków będących w konsolidacji niż do silnych trendów.
Na koniec zamieszczam wykres S&P 500 mniej więcej z całego roku 2017. Jak widać „piekielnie” przewartościowane akcje amerykańskie nic sobie nie robią z tych, którzy uważają je za takie i spokojnie, wręcz podręcznikowo rosną. Na podanym wykresie możemy porównać efektywność działania wskaźników pro-trendowych, czyli przecięcia średnich 10/30 okresowych i MACD ze wskaźnikami wykupienia/wyprzedania czyli RSI i %R Williamsa.
O ile %R Williamsa dawał całkiem trafne sygnały zakupu w korektach, o tyle nakazywał sprzedaż zbyt wcześnie i zbyt często w stosunku do sygnałów kupna. RSI dawał wyłącznie sygnały sprzedaży na ciągle rosnącym rynku, więc łatwo policzyć ile kosztowałoby inwestora stosowanie się do jego wskazań.
Sygnały płynące od wskaźników MACD i 10/30 dawały dużo lepsze wyniki. MACD jednak zbyt często wyrzucał z pozycji, sugerując zakończenie trendu, ale też szybko powracał do właściwego trendu i wskazania. Najlepiej dla S&P500 zachował się jeden z najpospolitszych sygnałów opartych na przecinaniu średnich kroczących. I chyba to jest najlepsza nauka dla początkujących ale i bardziej zaawansowanych traderów. Jeśli nie masz opanowanego naprawdę skutecznego własnego wskaźnika, to stosuj się do najprostszych, które często wystarczają do zapewnienia sukcesu.
I najważniejsza kwestia, którą jeszcze raz powtórzę. Wybrana technika inwestycyjna musi pasować zarówno do instrumentu jak i interwału. Czasem zdarzają się techniki dość uniwersalne, ale zwykle ich skuteczność jest większa dla pewnych rynków i interwałów niż dla innych.
Pozdrawiam
Arcadio
Kontakt z autorem: Poprzez formularz kontaktowy witryny.
W celach propagacji nauki jak i tradingu zespół Bmenów wytworzył specjalne mechanizmy niezbędne każdemu trader-owi i inwestorowi. Jeżeli chciałbyś z nich skorzystać to:
- Kreskownik AT to miejsce gdzie możesz pokreślić sobie kreski w profesjonalnym AT, a dodając do nich wskaźniki możesz wytworzyć pełnowartościową analizę AT. Istnieje tam też możliwość zapisu i eksportu tej analizy, z którą możesz się z nami podzielić na forum Co Kreski Gadają?, gdzie być może ktoś oceni twoją analizę i udzieli porady.
- Kalendarz Makro-Ekonomiczny i Notowania to kompleksowy serwis dla każdego szanującego się inwestora, gdzie masz na żywo (delay) aktualne notowania większości Indeksów Giełdowych globu, najważniejsze notowania Surowców i Walut na rynku Forex oraz notowania najważniejszych Krypto-Walut. Dla inwestorów używających macro-analizy wytworzony został Kalendarz Makroekonomiczny z najważniejszych krain świata.
NOWA FUNKCJONALNOŚĆ: Serwis Notowania i Kreskownik AT zostały połączone i klikając na symbol z Notowań zostajesz przeniesiony do analizy technicznej 1D danego symbolu. Przykładowo dla:
US S&P 500: SPX -> http://www.bogaty.men/symbol/?tvwidgetsymbol=SP:SPX
URAN: UX1! -> http://www.bogaty.men/symbol/?tvwidgetsymbol=NYMEX:UX1!
EUR/PLN : EURPLN -> http://www.bogaty.men/symbol/?tvwidgetsymbol=FX_IDC:EURPLN
Ripple (XRP) : XRPUSD -> http://www.bogaty.men/symbol/?tvwidgetsymbol=BITSTAMP:XRPUSD
Serwisy są w trakcie rozwoju. Jeżeli miałbyś jakieś ciekawe propozycje to z chęcią posłuchamy.
